Trong quá trình thi công, không phải công việc nào cũng cần đến máy móc công suất lớn. Rất nhiều thao tác như đo đạc, siết lắp, cắt vật liệu, sửa chữa hay hoàn thiện đều cần đến những dụng cụ cầm tay phù hợp.
Một bộ dụng cụ đầy đủ giúp thợ xây dựng và kỹ thuật viên xử lý công việc nhanh hơn, chủ động hơn và hạn chế phải dừng thi công để tìm hoặc mượn dụng cụ. Dưới đây là những nhóm dụng cụ cầm tay nên có tại công trường, xưởng kỹ thuật hoặc đội thi công.
Dụng cụ đo đạc và kiểm tra
Đo đạc là công việc xuất hiện ở hầu hết các giai đoạn thi công. Những dụng cụ nhỏ nhưng được sử dụng liên tục gồm:
- Thước cuộn.
- Thước thép.
- Thước thủy.
- Thước vuông.
- Bút đánh dấu, bút kỹ thuật.
- Máy đo laser đối với những công việc cần độ chính xác cao.
Thước cuộn phù hợp với các công việc đo kích thước nhanh. Thước thủy hỗ trợ kiểm tra độ cân bằng, còn thước vuông thường được sử dụng khi cần kiểm tra góc.
Búa và dụng cụ phục vụ công việc xây dựng
Búa là dụng cụ gần như không thể thiếu đối với thợ xây dựng và kỹ thuật.
Tùy công việc, có thể sử dụng:
- Búa đầu vuông.
- Búa cao su.
- Búa nhổ đinh.
- Búa cơ khí.
- Búa tạ.
Búa cao su phù hợp với những thao tác cần tác động lực nhưng hạn chế làm hư bề mặt vật liệu. Búa cơ khí dùng nhiều trong công việc sửa chữa, lắp đặt và gia công. Với những công việc cần lực lớn, búa tạ sẽ phù hợp hơn.
Nên chọn búa có cán chắc chắn, đầu búa được cố định tốt và trọng lượng phù hợp với người sử dụng.
Bộ tua vít và dụng cụ siết
Tua vít là nhóm dụng cụ được sử dụng thường xuyên trong lắp đặt thiết bị, sửa chữa máy móc và các công việc kỹ thuật.
Một bộ cơ bản nên có:
- Tua vít dẹt.
- Tua vít bake.
- Tua vít nhiều kích thước.
- Bộ đầu vít thay thế.
- Tay vặn hoặc cần siết phù hợp.
Nếu đội kỹ thuật thường xuyên tháo lắp thiết bị, có thể lựa chọn bộ tua vít nhiều đầu để tiết kiệm không gian và thuận tiện khi mang theo.
Đối với những vị trí cần lực siết chính xác, nên sử dụng dụng cụ chuyên dụng thay vì cố dùng tua vít hoặc dụng cụ thông thường.
Cờ lê, mỏ lết và bộ dụng cụ siết bu lông
Cờ lê và mỏ lết được sử dụng nhiều trong lắp đặt kết cấu, đường ống, máy móc và bảo trì thiết bị.
Một bộ dụng cụ cơ bản có thể gồm:
- Cờ lê hai đầu.
- Cờ lê vòng.
- Cờ lê kết hợp.
- Mỏ lết.
- Bộ tuýp.
- Tay vặn.
- Bộ lục giác.
Khi mua, nên ưu tiên bộ có kích thước đa dạng để đáp ứng nhiều loại đai ốc và bu lông trên công trường.
Với công việc sửa chữa thường xuyên, bộ dụng cụ được sắp xếp trong hộp chuyên dụng sẽ giúp dễ kiểm soát số lượng và hạn chế thất lạc.
Kìm các loại
Kìm phục vụ rất nhiều thao tác từ giữ, kẹp, uốn đến cắt dây hoặc vật liệu nhỏ.
Một số loại phổ biến gồm:
- Kìm điện.
- Kìm cắt.
- Kìm mũi nhọn.
- Kìm chết.
- Kìm mỏ quạ.
- Kìm tuốt dây.
Thợ điện, kỹ thuật viên máy móc và đội thi công lắp đặt thường cần nhiều loại kìm khác nhau. Không nên dùng một loại kìm để thay thế cho tất cả công việc vì có thể làm hỏng dụng cụ hoặc ảnh hưởng đến độ an toàn khi thao tác.
Dao, kéo và dụng cụ cắt cầm tay
Dao rọc, kéo kỹ thuật và các dụng cụ cắt nhỏ được sử dụng để xử lý dây, bao bì, vật liệu mềm, băng keo hoặc các công việc hoàn thiện.
Với dụng cụ cắt, cần quan tâm đến độ chắc chắn của thân dụng cụ, cơ cấu khóa và khả năng thay thế lưỡi.
Không nên sử dụng dao hoặc dụng cụ cắt đã bị cong, lỏng hoặc hư cơ cấu khóa vì dễ gây trượt trong quá trình thao tác.
Dụng cụ dành cho thợ điện và kỹ thuật
Đối với công việc lắp đặt và bảo trì điện, ngoài các dụng cụ thông thường, người thợ cần có thêm một số thiết bị chuyên dụng như:
- Bút thử điện.
- Kìm tuốt dây.
- Kìm cắt dây.
- Kìm bấm cos.
- Tua vít cách điện.
- Bộ dụng cụ điện chuyên dụng.
- Đồng hồ đo điện phù hợp.
Các dụng cụ sử dụng trong công việc điện cần được lựa chọn đúng mục đích và đảm bảo tình trạng cách điện khi yêu cầu công việc có liên quan đến điện.
Dụng cụ phục vụ lắp đặt và sửa chữa
Đội kỹ thuật thường phải xử lý nhiều tình huống phát sinh tại công trường. Vì vậy, một bộ dụng cụ sửa chữa cơ bản nên có sự kết hợp giữa dụng cụ siết, kìm, tua vít, búa và các thiết bị đo.
Có thể chuẩn bị một hộp dụng cụ riêng gồm:
- Bộ cờ lê.
- Bộ tua vít.
- Bộ lục giác.
- Kìm các loại.
- Mỏ lết.
- Búa.
- Dao kỹ thuật.
- Thước đo.
- Dụng cụ đánh dấu.
Cách chuẩn bị này đặc biệt thuận tiện với đội bảo trì, kỹ thuật cơ điện và nhân sự thường xuyên phải di chuyển giữa nhiều khu vực.
Dụng cụ hỗ trợ thi công nên chọn theo công việc
Không phải công trình nào cũng cần một bộ dụng cụ giống nhau. Thợ xây, thợ cơ khí, thợ điện, kỹ thuật viên máy móc hay đội lắp đặt sẽ có nhu cầu khác nhau.
Thợ xây dựng
Nên ưu tiên thước, búa, bay, kìm, dao, dụng cụ đánh dấu và các dụng cụ phục vụ đo đạc, hoàn thiện.
Thợ cơ khí
Nên chú trọng cờ lê, mỏ lết, bộ tuýp, lục giác, kìm, búa và các dụng cụ gia công phù hợp.
Thợ điện
Cần bộ tua vít, kìm điện, kìm tuốt dây, kìm cắt, dụng cụ bấm cos và thiết bị đo điện phù hợp.
Nhân viên kỹ thuật và bảo trì
Nên chuẩn bị bộ dụng cụ đa năng gồm dụng cụ siết, kìm, tua vít, thiết bị đo và các dụng cụ chuyên dụng theo loại máy móc cần bảo trì.